Bonne van Reijn en Birgit Büchner

‘Ik wil dat Amsterdammers zien hoe leuk en dynamisch het hier is’

Bonne van Reijn is eigenaar van Bonne Suits en organisator van de Warmoes Biënnale.

‘Ik kom al m’n hele leven in Ons’ Lieve Heer op Solder. Met school, als buurtbewoner. En met mijn project de Warmoesbiënnale ga ik hier met kunstenares Buhlebezwe Siwani een paviljoen vormgeven. Dit is cultuur met een grote C, ze hebben hier veel enthousiasme om iets moois vorm te geven. De buurt staat onder druk door de monocultuur van voornamelijk verkopers van suiker en meel. Ik ben namens de gemeente aan het onderzoeken hoe de overheid culturele en kleine ondernemers met een maatschappelijke rol meer kan steunen. Zodat Amsterdammers met meer nieuwsgierigheid en empathie naar de binnenstad kijken en zien hoe leuk en dynamisch het hier is.’

‘Als je elkaar kent, hou je meer van elkaar’

Museum Ons’ Lieve Heer op Solder is een historisch pareltje middenin het Wallengebied. Steeds koppelt het museum het verleden aan de hedendaagse actualiteit. De deur naar de buurt staat altijd open: ‘Dit is een levendige buurt, waar we ons met veel optimisme toe verhouden.’

Hartje Wallen, tussen de sekswerkers, koffieshops en souvenirwinkels, zit Museum Ons’ Lieve Heer op Solder. ‘Het enige stukje Europees erfgoed in Amsterdam’, zegt directeur Birgit Büchner trots. ‘Het is voor mensen echt een verrassing om ons hier te vinden.’ 

Schuilkerk op zolder

Het museum is een goed bewaard gebleven grachtenhuis uit 1662. De woonvertrekken zijn ingericht zoals koopman Jan Hartman en zijn gezin ze in de 17e eeuw bewoonde, en via eeuwenoude trappen kom je uit in een kerk op zolder. Een verscholen katholieke kerk, uit de tijd dat de protestanten aan de macht waren en openbare uitoefening van het katholieke geloof hadden verboden. Birgit: ‘Religieuze diversiteit is van alle tijden en ook nu actueel. Wij koppelen hier steeds de historie aan het heden: in exposities, activiteiten, schoolprogramma’s. Hoe verhouden we ons tot elkaar, en hoe houden we elkaar heel?’

Culturele onderneming

Ondanks de grote waarde van het museum, staat het permanent onder druk van tijdelijke subsidies en talloze regeltjes. Birgit: ‘Een museum is een culturele onderneming zonder winstoogmerk. Dat is heel leuk, én hard werken. Want je hebt met dezelfde regels te maken als alle andere ondernemingen. We mogen in ons café geen alcohol schenken, en voor die paar kopjes koffie mogen we absoluut geen terrasje maken. Wij zijn voor zeventig procent verantwoordelijk voor onze eigen inkomsten; wij moeten het van dat soort omzet hebben voor onze activiteiten en schoolprogramma’s. Bovendien: zo’n monument als dit wil je behouden, ook voor onze kinderen en kleinkinderen.’

Opvallen door verlichting of bestrating

Ruim honderdduizend bezoekers komen jaarlijks naar deze plek, zegt Birgit. ‘Een gemêleerd publiek: bezoekers die de stad graag ontvangt. Zij brengen bovendien diversiteit in de buurt.’ Ze zou het museum meer als speciale plek willen laten opvallen. ‘Bijvoorbeeld met verlichting of andere bestrating. Maar allemaal regeltjes maken dat onmogelijk.’ De gemeente doet wat ze kan en staat open voor initiatieven, merkt ze. Maar een soepeler benadering van de regels zou voor culturele ondernemers welkom zijn. ‘We hebben een heel goede band en ik weet dat de bereidheid er is, maar het wordt nog niet opgepakt.’ 

Levendige buurt

Museum Ons’ Lieve Heer op Solder biedt nadrukkelijk ruimte aan zijn omgeving. ‘Wij vinden het heel belangrijk dat onze deur openstaat voor lokale kunstenaars, scholen, de buurt. Dit is een levendige buurt, waar we ons met veel optimisme en soms vrolijkheid toe verhouden – maar altijd positief en constructief.’ Ze wijst in het moderne deel van het museum op een kleurrijk schilderij van een divers gezelschap: ‘Onze buurthelden. We kopen ook alles in de buurt: bloemen, hapjes, bier van brouwerij De Prael, we eten bij de buren. We willen tegendruk geven tegen de monocultuur in de omgeving, en tegen vervuiling: ons team staat elke dag de steeg te vegen.’ 

Liefdevol tegengeluid

Met dezelfde positieve houding zit Museum Ons’ Lieve Heer op Solder in de BIZ Burgwallen. ‘We voelen ons verbonden als onderneming, en tegelijkertijd een beetje een vreemde eend in de bijt. Daar worden we ook om gewaardeerd: wij geven tegengeluid.’ De BIZ is een waardevolle club om met elkaar in contact te zijn en problemen aan te kaarten als die spelen, vindt Birgit. Zo bouwt ze niet alleen bruggen tussen historie en heden, maar ook tussen cultuur en de diversiteit in de buurt. ‘Onbekend maakt onbemind. Als je elkaar kent, hou je ook meer van elkaar.’