In een open brief aan de fractievoorzitters van de gemeenteraad waarschuwt het georganiseerde bedrijfsleven Amsterdam voor faillissement van veel Amsterdamse bedrijven, met name horecaondernemingen en winkels, en daarmee voor het verdwijnen van bijna 50.000 banen. “Wij vragen de gemeenteraad Amsterdam alles te doen wat in haar vermogen ligt om deze kaalslag te voorkomen”

De Amsterdamse economie wordt in verhouding sterker geraakt door de coronacrisis dan de Nederlandse economie in haar geheel. Met name in de horeca en detailhandel stijgt het water tot aan de lippen, ondanks dat ondernemers in deze sectoren maximaal gebruik maken van de steunregelingen, zoals NOW en BMKB. Behalve de loonkosten, zijn de huurprijs en de omvang van de bezoekerseconomie bepalend voor hun financiële resultaten. De loonkosten maken slechts een kwart uit van de totale kosten in deze sectoren in Amsterdam, waardoor NOW-compensatie een beperkt effect heeft. Bovendien is een groot deel van de omzet afkomstig van buitenlandse toeristen. “Als de lockdown-maatregelen versoepeld worden, gaan Amsterdammers een café, restaurant of winkel weer bezoeken, maar de buitenlandse gasten blijven voorlopig nog weg. Een rendabele exploitatie zal voor deze ondernemers te laat komen. Zij zullen de coronacrisis niet overleven.”

Hulp gevraagd:

Het georganiseerde bedrijfsleven Amsterdam vraagt aan de fractievoorzitters zich in te zetten voor verruiming van bestaande regelingen en aanvullende maatregelen te nemen.
De gemeenteraad zou bij het Rijk moeten aandringen op onder meer verruiming van de NOW-regeling, versoepeling van de kredietverzekeringsregels en vereenvoudiging van de BMKB-regeling. Op gemeentelijk niveau vraagt het bedrijfsleven:

  1. Stel de aanscherping van de maatregelen tegen de ‘toeristische drukte’ selectief uit en kijk per maatregel of deze aangepast kan worden naar de huidige crisissituatie. Een voorbeeld is de beperkende verordening voor terrassen.
  2. Stel een noodbudget beschikbaar voor horeca- en winkelbedrijven die in financiële moeilijkheden raken,
  3. Stel een ruim marketingbudget beschikbaar, waarmee Amsterdam & Partners zodra het weer kan Amsterdam kan promoten in de vrije tijdsector,
  4. Dring bij verhuurders aan op uitstel van of korting op huurverplichtingen,
  5. Dring bij banken aan op soepeler kredietfaciliteiten en versnelling van de procedures.

Hieronder de uitgebreide brief die op 21 april vanuit het Georganiseerd bedrijfsleven Amsterdam verzonden aan Burgemeester & Wethouders en de Gemeenteraad van Amsterdam.

Geachte ..,

Als Georganiseerd Bedrijfsleven Amsterdam hebben wij wekelijks contact met wethouder Victor Everhardt en/of de afdeling Economische Zaken van de Gemeente Amsterdam over de moeilijke
omstandigheden die ontstaan voor ondernemers door de coronacrisis . De inspanningen die het Rijk en de Gemeente doen om het (financiële) leed van ondernemers in Amsterdam in deze crisis te beperken en de snelheid waarmee de maatregelen worden ingevoerd en gecommuniceerd, worden door ons enorm gewaardeerd.

Wij beseffen maar al te goed dat deze maatregelen ook verregaande consequenties hebben voor de Gemeentelijke financiën. De situatie voor heel veel ondernemingen leidt er echter toe dat in veel gevallen toch gekozen moet worden afscheid te nemen van hun medewerkers, dan wel het aanvragen van het eigen faillissement. Met pijn in het hart zien veel ondernemers zich gesteld voor
deze zeer moeilijke keuzes.

In het SEO-rapport van 27 maart j.l, werd gesteld dat “De Amsterdamse economie relatief sterker wordt geraakt door de coronacrisis dan de economie van Nederland als geheel.” Ondertussen zijn we vier weken verder na de afroep van de lock-down maatregelen door het Kabinet en worden de problemen die ondernemers ondervinden in deze crisis met de dag ernstiger en blijkt de conclusie van het SEO helaas nu echt werkelijkheid te worden.

Deze brief sturen wij u om, voorzover u daarmee onvoldoende bekend bent, u meer inzicht te geven in de enorme problematiek waar de Amsterdamse horeca- en winkelbedrijven zich voor gesteld zien en u te vragen daar waar mogelijk, met het Gemeentebestuur op te trekken in acties en initiatieven om het grote (financiële) leed van deze groep ondernemingen te verminderen en de kaalslag die Amsterdam hierdoor gaat treffen, te beperken.

Met name bij bedrijven in de horeca, maar ook veel non-food winkelbedrijven komt het water tot de lippen ondanks dat maximaal gebruik gemaakt wordt van de regelingen die beschikbaar zijn, zoals de NOW- en de BMKB-regelingen. Ondernemers hebben in deze situatie al geen of nauwelijks inkomen meer, maar erger is dat door deze ontwikkeling vele duizenden banen verloren zullen gaan en gezinnen afhankelijk worden van uitkeringen. Het gaat hierbij om minstens 47.500 banen in de horeca in Amsterdam (OIS, 2019), die groot risico lopen te verdwijnen. Een bedrijf dat ophoudt te bestaan, is niet snel te herstarten, waardoor de economie van de stad blijvend schade oploopt. De economische schade zal al erg genoeg zijn voor de stad, maar daar zal het niet bij blijven.

De horeca en de winkels maken de stad juist zo aantrekkelijk en zorgen voor de unieke sfeer waar Amsterdam voor geroemd wordt. Daar zal als deze bedrijven niet geholpen worden, de kaalslag jaren zichtbaar blijven en wordt het karakter van de stad langdurig aangetast, waardoor de gastvrijheid van Amsterdam niet of nauwelijks meer zichtbaar en voelbaar zal zijn.

Los van het feit dat de NOW-regeling weliswaar in de aankondiging van de regeling beloofde 90% van de loonkosten te dekken en nu in de praktijk voor de horeca blijkt, dat deze vergoeding niet hoger uitkomt dan 65%, zijn er twee bijzondere omstandigheden die het voor (horeca)ondernemers in Amsterdam extra moeilijk maken deze crisis te overleven. De relatief hoge huurkosten en de omvang van de bezoekerseconomie zijn in Amsterdam sterk bepalend voor de financiële resultaten van horeca- en winkel bedrijven.
Zie hieronder voor Gemiddelde kostenstructuur horecabedrijven in Amsterdam.

De huurkosten voor deze ondernemingen maken in Amsterdam een onevenredig groot deel uit van de vaste kosten, terwijl de bereidheid van verhuurders om uitstel of korting hierop te verlenen, maar beperkt voorkomt. De loonkosten maken hierdoor maar slechts een kwart uit van de totale kosten en daardoor heeft compensatie door de NOW-regeling maar een heel beperkt effect op de exploitatie.

Daarnaast kent Amsterdam een hele sterke bezoekerseconomie. Dat betekent dat een heel groot deel van de omzet afkomstig is van niet- Amsterdamse Nederlanders, mensen uit ons omliggende
landen en bezoekers uit verre landen. Op het moment dat de lock-down opgeheven wordt, is te verwachten dat Amsterdammers de horeca en de winkels weer gaan bezoeken, maar zullen de
andere Nederlanders maar mondjesmaat Amsterdam aandoen, net zoals mensen uit de ons omringende landen en is het een heel groot vraagteken wanneer we weer bezoekers uit verre landen
kunnen verwelkomen. Deze langzame opstart zal ertoe leiden dat gedurende een ruime periode na het opheffen van de lock-down, de horeca- en winkelbedrijven niet een enigszins rendabele
exploitatie kunnen verwachten en door gebrek aan weerstandsvermogen niet in staat zullen zijn, deze periode te overleven.

Zoals gezegd maakt dit alles de situatie voor deze bedrijven buitengewoon moeilijk en zien wij een bijna onherstelbare kaalslag van horeca- en winkelbedrijven in Amsterdam op ons afkomen,
waardoor ook voor de toekomst vele banen verloren zullen gaan.

Om dit tij te keren verzoeken wij u om alles wat in uw vermogen ligt te doen om deze negatieve ontwikkeling van het horeca- en winkelbestand in Amsterdam te voorkomen. Hierbij gaat het om
verruiming van al bestaande regelingen en het creëren van aanvullende mogelijkheden.

1. Nadrukkelijk pleiten voor verruiming van of aanvulling op NOW-regeling, al of niet specifiek voor Amsterdamse ondernemingen;
2. Stimuleren van uitstel of korting op huurverplichtingen voor Amsterdamse bedrijven;
3. Aandringen op het versoepelen van de kredietverzekeringsregels;
4. Vereenvoudiging en versnelling van de BMKB-regeling door Rijksoverheid;
5. Pro- actieve rol van de Gemeente richting de banken door aandringen op meer soepele kredietfaciliteiten en het versnellen van procedures;
6. De aanscherpingen van maatregelen, die voortkomen uit de “toeristische drukte”, selectief uitstellen en per maatregel kijken vanuit beleid dat uitgaat van de situatie van nu.
7. Doorvoeren van een “Noodplan Openbare Ruimte” waarbij minder ruimte beschikbaar is voor verkeer en meer voor gebruik ten behoeve van bezoekers van horeca en winkels, om zo ruimte
te scheppen voor 1½-meter samenleving. Voorbeeld: het tijdelijk toestaan van ruimere terrassen.
8. Een ruim budget beschikbaar stellen, waarmee Amsterdam&Partners in de startblokken kan gaan staan om het (kwalitatief hoge) toerisme naar Amsterdam, meteen als het kan, weer fors
te kunnen promoten.
9. Beschikbaar stellen van een Noodbudget om de in financiële moeilijkheden rakende Amsterdamse Horeca- en winkelbedrijven te ondersteunen.

Op dit moment wordt in elke branche heel hard gewerkt aan sectorprotocollen voor de 1½ meter samenleving. Voor winkelbedrijven lijkt een dergelijk protocol redelijk uitvoerbaar, maar voor de
horeca en zeker de Amsterdamse horeca zijn de problemen in de uitwerking en uitvoering van een protocol voor vrijwel alle typen horeca onoverkomelijk.

Wij begrijpen dat een aantal van de aangegeven mogelijkheden niet tot het beleidsdomein van de Gemeente behoort. Desondanks menen wij toch een beroep op de Gemeenteraad te moeten doen om in deze nijpende situatie, de Amsterdamse ondernemingen die zoals beschreven extra getroffen worden, te ondersteunen.

De Stad is groot gemaakt door burgers en ondernemers. Ondernemers hebben altijd klaar gestaan voor de Stad. Nu in deze extreem moeilijke tijd, vragen wij de Stad om onze ondernemers te helpen.

Mogen wij op u rekenen in deze barre tijden?

Met vriendelijke groet,

Namens de Ondernemersverenigingen van Amsterdam

Willem Koster, voorzitter Vereniging Amsterdam City
Pim Evers, voorzitter KHN Amsterdam
Paul Wevers, voorzitter ORAM
Bart Drenth, voorzitter MKB Amsterdam
Reinier Mutsaerts, voorzitter VAZO
Rob Post, voorzitter VEBAN
Hans Bakker, voorzitter VNO-NCW- Metropool Amsterdam
Philip Larsen, voorzitter Ondernemersvereniging Westpoort